akdeniz-beslenme-modeli

Akdeniz Beslenme Modeli ve Sağlığımıza Olan Faydaları

15 Şubat 2015

Dengesiz beslenme, sigara ve fazla miktarda alkol tüketimi, beden kitle indeksinin yüksek olmasına sebep olan fazla kilolar, yetersiz fiziksel aktivite gibi yaşam tarzımızı oluşturan davranışların, sağlığımıza olan olumsuz etkileri birçok araştırma tarafından gösterilmektedir (1).

İşe sağlığın temeli olan beslenmemizi düzelterek başlamak için kaybedebileceğimiz bir günümüz dahi yok. Akdeniz Beslenme Modeli, bulaşıcı olmayan hastalıklardan bizi korumak ve sağlığımıza sağlık katmak için yıllardır en başarılı diyet olarak kabul edilmiştir (2,3).

İlgili konu: Beslenmeyle Demans ve Alzheimer Hastalığı’ndan Korunmak Mümkün!

Akdeniz Beslenme Modeli kesin çizgilerle belirlenmiş bir diyet olmaksızın Akdeniz’e kıyısı olan farklı ülkelerin kültürel olarak uyguladığı beslenme alışkanlıkları bütünüdür. Geleneksel Akdeniz Beslenme Modeli; bol miktarda meyve, sebze, kurubaklagil, kuruyemiş ve tam tahıl ürünleri, yeterli miktarda balık ve temel yağ kaynağı olarak zeytinyağı içermesiyle, keyifle yenen yemeğe eşlik etmek kaydıyla az miktarda şarap tüketilmesiyle, kırmızı et, tam yağlı süt ve süt ürünlerini çok az barındırmasıyla karakterizedir (4).

Birçok çalışmanın sonucuna göre Akdeniz Beslenme Modeli biyokimyasal profili düzeltip, yaşam kalitesini arttırarak bizleri sağlık açısından daha istenen bir iyilik haline ulaştırır (5).

Çocukluk döneminde uygulanan Akdeniz Beslenme Modeli astım ve alerji semptomlarının azalmasına büyük katkıda bulunmaktadır (6). Ayrıca başta kalp ve damar hastalıkları olmak üzere, demanstan kansere birçok kronik hastalığın oluşma riskini azaltmaktadır (7,8). Akdeniz Beslenme Modeli’ne uyumun arttırılması sebebine bakılmaksızın ölüm oranının 8%, kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riskinin 10%, sinir dokusunda bozulma riskinin 13% azalmasını sağlar (3).

Ülkelerin sağlığı koruyucu ve geliştici politikalarının içinde Akdeniz Beslenme Modeli’ni yaygınlaştırmaya yönelik çalışmalar yapması daha mutlu bir toplum oluşturulmasına katkıda bulunacaktır. Akdeniz Beslenme Modeli’ni kişilerin gereksinimlerine göre ayarlanıp, yaşamlarına uyarlanmasında biz diyetisyenlere çok büyük bir görev düşüyor.

Diyetisyen Gözde Kavak

1. US Burden of Disease Collaborators. The state of us health, 1990-2010: burden of diseases, injuries, and risk factors. J Am Med Assoc. 2013; 310: 591–606
2. Martinez-Gonzalez MA, Bes-Rastrollo M, Serra-Majem L, Lairon D, Estruch R, Trichopoulou A. Mediterranean food pattern and the primary prevention of chronic disease: recent developments. Nutr Rev 2009;67:S111–6.Abstract
3. Sofi F, Cesari F, Abbate R, Gensini GF, Casini A. Adherence to Mediterranean diet and health status: meta-analysis. BMJ 2008;337:a1344.
4. Trichopoulou A, Costacou T, Bamia C, Trichopoulos D: Adherence to a Mediterranean diet and survival in a Greek population. N Engl J Med 2003, 348:25992608. PubMed Abstract
5. Sofi F. The Mediterranean diet revisited: evidence of its effectiveness grows.Curr Opin Cardiol 2009;24:4426.
6. Chatzi L, Apostolaki G, Bibakis I, et al. (2007) Protective effect of fruits, vegetables and the Mediterranean diet on asthma and allergies among children in Crete. Thorax 62(8):677–683
7. Lourida I, Soni M, Thompson-Coon J, et al. (2013) Mediterranean diet, cognitive function, and dementia: a systematic review. Epidemiology 24(4):479–489.
8. La Vecchia C (2004) Mediterranean diet and cancer. Public Health Nutr 7(7):965–968.